Tijdens onderzoek in 2024 naar de inhoud van een mini-urn uit de midden-bronstijd, geschonken door de familie Aarts aan het Cultuurhuis, kwamen bijzonder zaken aan het licht. Behalve verbrand botmateriaal onthulden de scans een mysterieus klompje met een hoge materiaaldichtheid. Goud, of een ander edemetaal?

Onderzoek
Liesbeth Theunissen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed coördineerde het onderzoek. Eerst werd het potje door een medische CT scanner van de faculteit Geoscience & Engineering bij de TU Delft gehaald. Doorgaans zitten er in zo’n bijpotje kruiden of drank als grafgift voor de overledene. Dit potje bevat crematieresten en is daarmee de kleinste bronstijd-urn uit Bergeijk. Fysisch antropoloog Birgit Berk bekeek de inhoud van deze mini-urn, die botresten bevatte van verschillende personen, waaronder dat van een kind. Daarna is de ouderdom van het botmateriaal via de C14-methode gedateerd bij het Centrum voor Isotopenonderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Het mysterieuze klompje edelmetaal bleek van brons met wat zilver, antimoon en een klein beetje lood en arseen. Deze elementen zijn volgens Liesbeth Theunissen niet aan de legering toegevoegd, maar zaten in het kopererts. Deze samenstelling past goed in de midden-/late bronstijd volgens Liesbeth. Zij vermoedt dat de bronsdruppel afkomstig is van een voorwerp dat met de dode op de brandstapel is beland, bijvoorbeeld een mantelspeld of armband (pols of bovenarm). De druppel is geen grafgift maar een klein overblijfsel van een persoonlijk eigendom van de dode dat met enkele botresten aan de urn toegevoegd. 

Schenkingsverhaal
De herkomst van de urn gaat terug naar onderwijzer Fransiscus Aarts die het object rond 1900 van amateurarcheoloog Jan Panken kreeg geschonken. Panken had de urn gevonden ‘op de Bergerheide gelegen tegenover Hotel De Kempenaer (ook genoemd “In den Berg”) ten Noorden van de weg, die de Lijkdijk genoemd werd.’ De Bergerheide was destijds een uitgestrekt heidelandschap waarvan bekend was dat grafheuvels en urnenvelden lagen. De familie Aarts ontdekte de urn van hun overgrootvader pas in 2022. Het handgevormde aardewerken urntje was in een sigarenkistje bewaard gebleven, precies zoals het ooit was gevonden. Daarbij vond men een verklarende brief over de vondst, geschreven door J.W.C. Aarts, de zoon van Fransiscus.

In september 2024 is een artikel over de urn in het tijdschrift In Brabant verschenen. Liesbeth Theunissen werkt momenteel aan een publicatie over de verdere uitkomsten van het onderzoek naar de urn.

De urn en bronsdruppel zijn opgenomen in de expositie Meesters in Metaal die vanaf 24 april 2026 in het Cultuurhuis te zien is.

 
Liesbeth Theunissen onderzoekt de urn op het oog in het Cultuurhuis, nadat het door de familie Aarts was overgedragen.

Kees Gijsbers in de trein op weg naar Delft met de in het sigarenkistje verpakte urn.

Met belangstelling kijkt Edwin van Onna hoe de urn door de scanner gaat.

Het donkerblauwe ovale element is de bronsdruppel. De andere gekleurde vormen zijn botfragmenten.

Liesbeth Theunissen achter de laptop. Links en onder fysisch antropoloog Birgit Berk.

Er is hard gewerkt aan de houten kweek- en zaaitafels door het Cultuurhuis met de schooljeugd en techniekgroep van de Beatrixschool. Iedere leerling mocht even met de schroefboor aan de slag. Het resultaat mag er zijn en het lenteweer kondigt zich zelfs al aan! Mien Ruys zal blij zijn geweest met de educatieve groenactiviteiten die in de naar haar vernoemde bloemen- en beeldentuin kunnen gaan plaatsvinden.

Vanaf 9 februari kan er tijdelijk niet geparkeerd worden op de grote parkeerplaats aan de Domineestraat. Dit in verband met voorbereidende werkzaamheden voor de nieuwe fusieschool van de Beatrix en Zonnesteen en archeologisch onderzoek. We vragen je gebruik te maken van openbare parkeerplekken in de omgeving. Ook de aangrenzende Bloemen- en Beeldentuin Mien Ruys is beperkt toegankelijk omdat het groen van de kinderboerderij wordt verwijderd.

Bij vragen kun je contact opnemen met de heer Peter Verhagen van Gemeente Bergeijk. Hij is bereikbaar via telefoonnummer 088-49700214 of via e-mail: p.verhagen@bergeiik.nl. 

In verband met de feestdagen zijn we enkele dagen gesloten voor publiek. Op eerste en tweede kerstdag (donderdag 25 en vrijdag 26 december 2025) en op nieuwjaarsdag (donderdag 1 januari 2026) is het Cultuurhuis niet open voor bezoekers.  
Tijdens alle andere dagen ben je natuurlijk van harte welkom (do-zo, van 13:00-17:00 uur) om onze exposities te komen bekijken.

We wensen iedereen hele fijne feestdagen en voor 2026 veel geluk en een goede gezondheid!

7 december: Nationale Vrijwilligersdag….waar zouden we zijn zonder onze vrijwilligers?!

Zonder onze vrijwilligers is het Cultuurhuis Bergeijk niet in staat om te laten zien en beleven hoeveel bijzonders Bergeijk te bieden heeft.

Ze zorgen ervoor dat bezoekers zich welkom voelen om onze vaste cultuurhistorische collectie te bewonderen: van de Merovingen via de Teuten tot de Ploeg, Rietveld & Ruys. En uiteraard de creatieve tijdelijke exposities zoals (On)gewoon Glas en nu Kasteel bekent Kleur.

Ze begeleiden de rondleidingen langs het erfgoed van Gerrit Rietveld en Mien Ruys. Wist u trouwens dat er na Utrecht in Bergeijk de meeste objecten van Gerrit Rietveld te zien zijn? De Ploeg in het Mien Ruyspark, de klok, het bushokje…onze vrijwilligers kunnen u er alles over vertellen.

Elke derde dinsdag van de maand organiseren we een lezing over een interessant onderwerp en onze vrijwilligers zorgen ervoor dat dat allemaal goed geregeld is.

En dan natuurlijk de klassenbezoeken: alle basisscholen in de Kempen worden uitgenodigd om de collecties te komen bekijken. De kinderen vinden het leuk en ondertussen maken ze kennis met de archeologische objecten die in de Kempen gevonden zijn. Nu kunnen ze zelfs ridder en kasteelvrouw worden, en selfies en familieschilden maken!

Dus, waar zouden we zijn zonder onze vrijwilligers? Helemaal nergens.

Bedankt lieve mensen voor jullie deskundige en vriendelijke inzet in het Cultuurhuis Bergeijk.

Namens het bestuur,

Anja Tils, voorzitter

Let op: onze tarieven veranderen in 2026.

Kreeg je voorheen reductie met een museumjaarkaart op de reguliere entreeprijs, vanaf 1 januari vervalt deze korting. Voor een entreeticket betalen volwassen bezoekers € 5,-.

De toegang voor basisschoolkinderen blijft gratis en voor jongeren (13 t/m 18 jaar) geldt een tarief van € 3,-. Ook voor Vrienden van het Cultuurhuis wordt het tarief niet gewijzigd. Zij kunnen het museum gratis blijven bezoeken.

Vogels, vlinders, duivels, vazen, kaarshouders, wijnglazen, kunstobjecten, glas-in-loodwerken, spiegels, achterglasschilderingen….. Deze glasexpositie met bijzondere bruiklenen mag je niet missen. Voor kinderen ligt er een gratis speurtocht klaar en wacht er na afloop een leuk prijsje. Een ontdekkingstocht voor jong en oud. Meer dan 800 bezoekers gingen je al voor!

Wat kun je verwachten?
De expo begint in de pionierszaal waar glasnijverheid van 1500 jaar oud naast een glazen broche van Chanel en glazen armbanden van kunstenaar Claudia Kuyken ligt. Die fascinerende combinatie tussen archeologische vondsten en modern glas zul je vaker zien! Zo tonen we Romeinse kruiken naast internationale abstracte glaskunst uit de collectie van verzamelaar Jos Louwers uit Hapert. Als je meer van figuratief glaswerk houdt, zul je versteld staan van voorwerpen uit het GlazenHuis in Lommel. Van hen leenden we o.a. een doorzichtig mensenhart, een papegaai en een hamburgermenu van glas dat ruim 27 kilo weegt; een happymeal dat zwaar op de maag zal liggen.

Hou je van religieus werk of meer van ludiek design?
Je zult nog twee andere uitersten ontdekken. Enerzijds religieus glaswerk van o.a. de glazeniers René Smeets en Marc Mulders uit Tilburg, deze laatste is bekend van zijn ramen voor de Sint Jan in Den Bosch. Daar tegenover glazen spiegels die je letterlijk en figuurlijk toelachen en een gedekte tafel met vermakelijk designglas van o.a. Job van den Berg, Maarten Baptist en Kosta Boda. Ze gebruiken dun borosilicaatglas omdat dit niet breekt of barst bij grote temperatuursverschillen. Komt de glazen tafel je misschien bekend voor? Dit is natuurlijk een historisch ontwerp van ontwerper Martin Visser voor meubelmerk ‘t Spectrum!

Buitenexpo toen en nu
Wie herinnert zich nog de Bergeijkse expo Spel van Glas en Licht uit 1965? Glasontwerper Andries Copier van Leerdam selecteerde toen bijzonder glas voor een buitententoonstelling in het park bij de Ploeg. De expo werd destijds geopend door Minister Vrolijk en kun je nu herbeleven met historische foto’s.
Waar de expo binnen stopt, loopt het buiten verder! In het Glazen Paviljoen van de Bloemen- en beeldentuin tonen we glaspanelen van Harry Verhoeven, gemaakt volgens een hele bijzondere techniek met o.a. zandreliëf.  Maar kijk goed, er zwermt ook een en ander door de lucht: vogels en vlinders van Claudia Kuyken onder het waakzame oog van een haan en libelle van Jan Luijten.

Glas in al zijn veelzijdigheid, gewoon én ongewoon glas. Te zien t/m zondag 26 oktober, 13.00-17.00 uur.

Foto: John Miller, Blue Plate Special, Collectie Stad Lommel © GlazenHuis Lommel

Leden van Rabobank De Kempen konden onlangs stemmen voor deelnemende verenigingen/stichtingen om een financiële bijdrage konden ontvangen. Het Cultuurhuis deed hier graag aan mee om nieuwe leskisten voor basisschooljeugd te kunnen ontwikkelen. Uiteindelijk is een bedrag van € 343,80 opgehaald. Iedereen heel erg bedankt voor jullie stem en jullie zijn natuurlijk van harte welkom om het Cultuurhuis een keer te bezoeken!

 Van Tiffany tot Rietveld: volle ‘huizen’ tijdens de Open Monumentendagen

Het Open Monumentendag-weekend op 13 en 14 september was een groot succes. In Cultuurhuis Bergeijk ontvingen we 84 enthousiaste bezoekers. Veel belangstelling ging uit naar vrijwilliger Jan Luijten, die liet zien hoe hij objecten maakt in de Tiffany-techniek. Anders dan bij glas-in-lood, waar stukjes glas worden verbonden met loodprofielen, wikkelt men bij Tiffany koperfolie om de glasranden die vervolgens worden gesoldeerd tot een metalen verbinding. Liefhebbers van glaskunst kunnen nog t/m 26 oktober de tentoonstelling ONGEWOON GLAS bezoeken. Hier zijn enkele objecten van Jan Luijten te bekijken.

Ook het Rietveldhuis Van Daalen aan de Fazantlaan trok publiek. Op zaterdag gaven de bewoners 26 liefhebbers een gratis kijkje in het authentieke woonhuis, dat deel uitmaakt van het internationale netwerk Iconic Houses. Cultuurhuis-gidsen verzorgen hier elke eerste vrijdag van de maand rondleidingen. De komende twee tours zijn al volgeboekt, maar vanaf april 2026 staan er weer nieuwe openstellingen gepland. Houd onze website in de gaten voor actuele data!

Onlangs was Anneke van Wolfswinkel, cultuurredacteur van het Eindhovens Dagblad, op bezoek bij het Cultuurhuis om de expositie ONGEWOON GLAS te bekijken. Ze schreef er een fijne recensie over met aandacht voor diverse objecten. Hieronder de glazen hamburger van de Amerikaan John Miller die circa 5 kilo weegt en de glazen schoen (Air and Fire Shoe) van de Japans-Nederlandse kunstenaar Simsa Cho. Beide objecten zijn in dankbare bruikleen van het GlazenHuis in Lommel. 

 Nieuwe plek voor zitbanken van kunstenaar Arie Berkulin bij Cultuurhuis Bergeijk

Iedereen kent het monumentale beeld ‘Swing’ langs de Karel de Grotelaan in Eindhoven. Het enorme gevaarte van cortenstaal lijkt van vorm te veranderen als je erlangs rijdt: van een vierkant tot een X-vorm. Het beeld staat op de befaamde lijst van ‘100 sleutelwerken in de openbare ruimte van Nederland’ en is gemaakt door kunstenaar Arie Berkulin (18 juni 1939 – 31 maart 2025) die onlangs op 85-jarige leeftijd overleed.
Arie is landelijk bekend. Zijn beelden staan in parken en langs wegen in heel Nederland, maar ook in Bergeijk is zijn werk te vinden.De afgelopen 10 jaar was zijn werk nog te zien in De Ploeg en is er naar aanleiding van de buitenexpositie ‘Zitten is een Werkwoord’ het beeld van de stoel in het Ploegpark geïnstalleerd. Dit plaatst Arie op een eervolle plek tussen zijn kennissen en collega-kunstenaars Ad Dekkers en Peter Struycken.

Liefde voor Bergeijk
Zijn band met Bergeijk is historisch te noemen! Opgeleid als textielontwerper werkte hij bij o.a. Vlisco en volgde hij lessen aan de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven. Hij gaat daarna als beeldhouwer aan de slag en ontdekt dat metaal hem de nodige ontwerpvrijheid geeft. Zijn contact met vriend Frans Dijkmeijer bracht hem in aanraking met De Ploeg waar hij in 1975 beelden exposeerde.
In de periode 1972-1985 woont en werkt hij in Luyksgestel aan de Hoge Rijt. Dat is reden om werk te laten uitvoeren bij Moeskops Staalbouw in Bergeijk. Eerst door vader Cees Moeskops en vanaf 1981 door zoon Wil. In 2001 ontwerpt Arie voor de entree van het bedrijf aan de Kennedylaan twee stalen zitbanken, getiteld ‘Cees en Zus’. De namen verwijzen naar Cees en Zus Moeskops-Van Heeswijk de oprichters van het bedrijf. Ze zijn ‘aanwezig’ in de twee trapvormige silhouetten die Arie in de langwerpige vorm verwerkte. Als werknemers hun lunch op de bankjes aten, zaten Cees en Zus er letterlijk en figuurlijk bij.

Cees en Zus
Afgelopen maanden is gezocht naar een nieuwe plek voor de banken, vanwege overname van het bedrijf. Voormalig directeur Wil Moeskops kwam uit bij de Bloemen- en Beeldentuin Mien Ruys aan de Domineestraat. Samen met Cultuurhuis Bergeijk en de gemeente is voor de entree van het Glazen Paviljoen een prachtige plek gevonden. Voor de verplaatsing heeft ook Rob Lemmens van Wilvo zich ingezet.
De onderlinge opstelling van de beelden is wel iets veranderd, maar nog steeds ‘communiceren’ Cees en Zus met elkaar. Ze nodigen je uit om gezellig bij ze te komen zitten en een praatje te maken. De bankjes versterken zo de verblijfsfunctie van de tuin en het Glazen Paviljoen waar regelmatig schooljeugd wordt ontvangen. Je kunt dagelijks gratis bij Cees en Zus ‘op schoot’.

foto's: jan Biessen

Word jij één van de nieuwe gezichten van ons gezellige Cultuurhuis?

Ben jij op zoek naar een leuke en zinvolle invulling van je vrije tijd? Kom dan ons enthousiaste team van vrijwilligers versterken bij het Cultuurhuis Bergeijk!
Ons museum is een bruisende plek vol verhalen, geschiedenis en gastvrijheid. Bezoekers komen bij ons voor een unieke ervaring – van bijzondere rondleidingen zoals de Van Daalenhuis-tour en de Rietveldsafari, tot een warm welkom met koffie, thee en iets lekkers in ons gezellige museumcafé.

Wie zoeken we?
Wij zijn op zoek naar gidsen, horecamedewerkers én receptiemedewerkers die met plezier bijdragen aan het culturele hart van Bergeijk.

🧭 Gidsen
Heb jij interesse in cultuur en geschiedenis, en vind je het leuk om verhalen te vertellen? Dan is dit echt iets voor jou! Als gids neem je bezoekers mee op ontdekkingstocht langs het rijke erfgoed van Bergeijk en de topstukken van Rietveld.

☕ Horecamedewerkers
Ben jij gastvrij en zet je graag een glimlach op iemands gezicht met een kopje koffie of thee? Help dan mee in ons museumcafé. Het gaat telkens om slechts een paar uurtjes, dus makkelijk te combineren met andere bezigheden.

🛎️ Receptiemedewerkers
Tijdens de openingstijden (donderdag t/m zondag van 13:00 tot 17:00 uur) zoeken we vriendelijke gezichten voor de receptie van het Cultuurhuis. Je heet bezoekers welkom, beantwoordt vragen, schenkt iets te drinken en zorgt dat iedereen zich thuis voelt.

Wat vragen wij van jou?

• Enthousiasme en een positieve houding
• Gastvrijheid en goede communicatieve vaardigheden
• Flexibiliteit – jij bepaalt wanneer je beschikbaar bent

Wat bieden wij jou?

• Een warme en gezellige vrijwilligersomgeving
• Leuke collega’s en een fijne sfeer
• De kans om ervaring op te doen in horeca, cultuur en toerisme
• Flexibele uren, passend bij jouw agenda

Interesse?
Laat van je horen!
📧 Mail naar info@cultuurhuisbergeijk.nl
📞 Of bel met onze coördinator Willeke Ruwe: 06-20880006

We kijken ernaar uit om jou te ontmoeten!

Het jaarlijkse uitje van de Gemeenteraad van Bergeijk werd in 2025 afgetrapt bij Cultuurhuis Bergeijk! Na ontvangst van de raads-en commissieleden, burgemeester & wethouders en management van Gemeente Bergeijk werd men in groepen rondgeleid door het museum.
Met oprechte belangstelling werd geluisterd naar wat het Cultuurhuis doet en werd o.a. stilgestaan bij de bijzondere pioniersmentaliteit van Bergeijk. Ook werd de expo ‘Oranje Boven’ bezocht.
Daarna werd genoten van een drankje en de heerlijke borrelplankjes en vervolgde het gezelschap haar weg. Dank voor het bezoek en de getoonde interesse!

foto's: Willeke Ruwe

Recent zijn de laatste bruikleenobejcten van het Rijksmuseum van Oudheden terug naar Cultuurhuis Bergeijk gebracht. Hieronder een zwaard, twee urnen van De Galgenberg en een gerestaureerde ijzeren lanspunt uit het Merovingische grafveld aan de Fazantlaan. De bronstijd objecten waren afgelopen maanden geëxposeerd op de indrukwekkende tentoonstelling Bronstijd – Vuur van verandering van het RMO in Leiden. Inmiddels liggen alle objecten weer prachtig te 'schijnen' in de vitrines voor onze bezoekers. Met dank aan Immings Kunsttransport voor het uitmuntende vervoer!

Beatrijs Smulders was weer even terug in Bergeijk voor haar lezing naar aanleiding van onze vrouwenexpositie. Als verloskundige en inspirator van vrouwen vertelde ze over haar (romantische) jeugd in Bergeijk. Haar ouders en vroedvrouw Vervoort speelden een grote voorbeeldrol. Inzichten verkreeg ze met de oprichting van het geboortecentrum in Amsterdam. Vrouwen spraken tijdens hun zwangerschap altijd zeer open over hun seksualiteit. Verhalen over seksueel misbruik en wat dat met vrouwen doet... Nog steeds overheerst het mannelijk perpectief te veel geeft ze aan. Tijdens de lezing pleitte ze voor een nieuwe seksuele beschaving, waarin vrouwen hun grenzen durven stellen. Het leidde tot een openhartig gesprek met de aanwezigen in de zaal.

 

 

 

Het unieke glaswerk, de potten met hun gedetailleerde rolstempeldecoratie, de bronzen en ijzeren voorwerpen en bijzondere glazen kralensnoeren zijn weer terug in Bergeijk! Restaurator Marleen Beelen bracht namens het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden de voorwerpen naar het Cultuurhuis. De hoofdvitrine in het 'Verhaal van Bergeijk' kon nu samen met ons team definitief worden ingericht. Deze voornamelijk Merovingische voorwerpen zijn hoogstandjes van kunstnijverheid van circa 1500 jaar geleden. De verfijndheid waarmee ze zijn gemaakt, vinden we ook terug in de producten van de 19e eeuwse handelsteuten en de moderne wevers van De Ploeg. Dit pionierschap maakt het 'Verhaal van Bergeijk' zo de moeite waard.

Foto's: Jos Smeets, Edwin van Onna

Tijdens de feestdagen is Cultuurhuis Bergeijk  op tweede kerstdag - donderdag 26 december 2024 - gesloten voor publiek. Op andere dagen (do-zo 13:00-17:00 uur) en in het nieuwe jaar blijf je natuurlijk van harte welkom :-)

We wensen iedereen hele fijne feestdagen en voor 2025 veel geluk, een goede gezondheid en succes in een vreedzamere wereld.

Dessin: Damon van Jeanne Schaap voor De Ploeg.

Gratis Kaartenset cadeau?

Cultuurhuis Bergeijk wil haar bezoekers tijdens de feestdagen graag trakteren. Koop je op zaterdag 7 of 14 december tijdens openingstijden een entreekaartje bij Cultuurhuis Bergeijk, dan maak je kans op een mooie kaartenset ter waarde van € 7,50. Je bezoekje aan Cultuurhuis Bergeijk krijgt daarmee extra kleur! De kaartenset wordt uitgedeeld aan de eerste 5 betalende bezoekers van die middag.

Prachtige foto’s glaskunst
De set bevat 10 stevige kaarten inclusief enveloppen. Op de voorzijde van deze dubbele kaarten staan prachtige foto's van middeleeuws glaswerk uit de collectie van Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden. Natuurlijk ontbreekt de Bergeijkse Merovingische buidelbeker niet! Een mooie aanleiding om familie en vrienden je persoonlijke wensen voor 2025 over te brengen. Hopelijk zien we je op 7 of 14 december! We zijn open tussen 13:00-17:00 uur.

Wat een fantastische avond in Theater de Kattendans op dinsdag 8 oktober tijdens de Vrouwenhart Show van cardioloog Dr. Janneke Wittekoek! Ze was uitgenodigd om dit theatercollege te geven vanwege de tentoonstelling VROUWEN! In Cultuurhuis Bergeijk.

De zaal zat bomvol en het enthousiasme was voelbaar. Janneke, geboren en getogen in Bergeijk, bracht met humor, passie én vakkennis het publiek in vervoering. Ze nam ons mee in de wereld van het vrouwenhart, stress, en hoe we met kleine aanpassingen onze hartgezondheid kunnen verbeteren. Wist je dat veel hartproblemen bij vrouwen veroorzaakt worden door stress? Janneke deelde handige inzichten én gaf tips om de baas te worden over je eigen hart. Super leerzaam én leuk, voor vrouwen én mannen! 

Wat de show uniek maakte, is de manier waarop het publiek actief betrokken werd. Wittekoek stelde vragen en moedigde de aanwezigen aan om mee te denken over hun eigen gezondheid. Ze wist de zaal op een fijne manier te betrekken zonder belerend over te komen. Het educatieve aspect is duidelijk aanwezig, maar werd nooit saai door de speelse toon. Het gebruik van eenvoudige, duidelijke taal maakte de soms complexe materie begrijpelijk voor iedereen.

Janneke wist ook de gehele uitverkochte zaal mee te laten klappen, dansen en bewegen op heerlijke dansmuziek.

 

 

 

 

 

Gratis entree Cultuurhuis + gratis audiotour!

Het weekend van 14 en 15 september is het Open Monumentendag. Je bezoekt dan GRATIS het Cultuurhuis. Ook kun je dit weekend GRATIS onze audiotour downloaden, die je door het landschapspark van Mien Ruys en langs de hierin gelegen Rietveldfabriek leidt. Het thema van deze Open Monumentendagen is niet voor niets 'Onderweg!'.

De tour speel je af op je eigen smartphone met de IZI-travel-app en start bij het Cultuurhuis. Ook de app zelf is kosteloos te downloaden. Dus trek je stoute (wandel)schoenen aan, kom langs en vraag onze baliemedewerker voor instructie van de app! Adres: Domineestraat 8A, 5575 EJ Bergeijk, open 13:00-17:00 uur.

Het thema 'Onderweg!' verwijst naar de verandering van oud naar nieuw, van verleden naar heden. Behalve dat het Cultuurhuis Bergeijk een gerestaureerd monument is, kent Bergeijk ook vele andere gemeentelijke en rijksmonumenten die afgelopen jaren zijn aangepakt. De architectuur van de beroemde Gerrit Rietveld en tuinen van Mien Ruys zijn het afgelopen decennium geheel gerestaureerd. De fabriek voor Weverij De Ploeg en het park zijn rijksmonument en staan er weer glorieus bij na een algehele restauratie in 2017. Achter het Cultuurhuis bevindt zich verder een bezienswaardige 'Beelden- en Bloementuin' met een glazen expositiepaviljoen. De tuin is in 2011 ontworpen door 'Buro Mien Ruys Tuin- en Landschapsarchitecten', de houten buitenbanken zijn een heruitgave van een klassiek ontwerp van Gerrit Rietveld. De straatklok en de abri van Rietveld zijn in 2023 uitgeroepen tot gemeentelijk monument.

 

 

Onze expositie VROUWEN is inmiddels compleet met de inrichting van het Glazen Paviljoen, waar we aandacht schenken aan de 'groene' vrouwen Mien Ruys en Leen Verhoeven. Natuurtuin 't Loo heeft hier stevig aan meegeholpen en plaatst hun manier van tuinieren tegenover die van Mien Ruys! We zijn blij om zowel binnen als buiten een aantal voor Bergeijk belangrijke vrouwen in het licht te zetten. Vrijdag 6 september is de expositie onder ruime belangstelling officieel geopend door burgemeester Arinda Callewaert-de Groot. 

Het Glazen Paviljoen is dagelijks gratis te bekijken, voor de binnenexpositie betaal je een entreeprijs. Je kunt dan meteen kennis maken met onze nieuwe vaste opstelling over de Pioniers van Bergeijk met veel aandacht voor Bergeijks design en kunstnijverheid van de afgelopen 1500 jaar!

Lezingen, muziek en film!
We bieden een interessant nevenprogramma van lezingen en specials bij onze expositie VROUWEN!. 

27 augustus wordt het programma afgetrapt met de film 'In de schaduw van de haan' over kunstenaarsechtpaar Slegers. Beeldhouwster Willy Slegers-van der Putt is één van onze highlights in de expositie.
19 september gaat Rosa Spruit, Nachtegaal van de Hutten, voor ons zingen in de Bloemen- en Beeldentuin. 
24 september geeft Wilhelmien van Dijk een lezing over Muzenmuseumoprichtster Annet Teunissen van Manen Zanen.
29 oktober wijdt Christine van den Berghe ons in in het thema 'Heksen - gebrandmerkte vrouwen'.
26 november vertelt tuinpionier Ingrid Bosmans over de ecologische bostuin 'Op ons Land'.
28 januari 2025 is voormalig verloskundig expert Beatrijs Smulders aan het woord.

Kaartjes te bestellen via onze ticketpagina!

8 oktober geeft cardiologe Janneke Wittekoek 'college' over het vrouwenhart. Gezien haar populariteit vindt deze lezing plaats in Theater de Kattendans. De kaartjes voor 'De Vrouwenhart Show!' zijn alleen rechtstreeks via de website van de Kattendans te bestellen.

De deuren van het Cultuurhuis Bergeijk zijn weer open na een periode van verbouwen en herinrichten. En het is de moeite waard om het resultaat te komen bekijken!  

De ontvangstruimte is helemaal vernieuwd, het ziet er prachtig uit. Met nog steeds lekkere koffie en thee, een drankje en de tijd om na te praten en te genieten van wat er te zien is.
De vaste opstelling heeft een make-over gehad en laat je ‘Het Verhaal van Bergeijk’ beleven. Hierbij zijn de 3 pijlers van het Cultuurhuis verbeeldingsvol uitgelicht: de Merovingische cultuur, de Teutenhandelaren en het Bergeijks modernisme rondom De Ploeg. Je zult versteld staan hoe wijdvertakt de handelsnetwerken vanuit Bergeijk reikten; zelfs tot aan India en New York! De verfijnde siervoorwerpen, kunstnijverheidsproducten en stoffen tonen hoe bedreven men was in het maken, produceren en/of handelen.
Op de verdieping in het archeologisch depot kun je vinden wat je altijd al wilde weten over de vele waardevolle objecten die in Bergeijk en omgeving gevonden zijn.

Het Cultuurhuis biedt een mooi overzicht van de erfenis van de pionierende Bergeijkenaren waar we heel trots op mogen zijn.

foto's: Jan Biessen

Een deel van onze archeologische collectie is afgelopen week ondergebracht in nieuwe wandvitrines. Kijk eens hoe mooi de voorwerpen voortaan worden uitgelicht. Het is de start van een herinrichting van het Cultuurhuis. De vitrines worden binnenkort nog voorzien van zaalteksten. Er is weer hard gewerkt door onze vrijwilligers! 

Bovenstaande foto's: Jan Biessen

Jos Smeets en Kees Gijsbers aan de slag

Bruikleen RMO tijdelijk terug naar Leiden

Cultuurhuis Bergeijk heeft ruim 70 (vooral Merovingische) objecten van het Rijksmuseum van Oudheden uit Leiden in bruikleen. Onlangs werden de objecten ingepakt en teruggebracht naar Leiden voor onderzoek, inventarisatie en restauratie. In het najaar komt de collectie weer retour als de expositieruimte over ‘De Pioniers van Bergeijk’ is heringericht.

De nadruk van de bruikleen ligt met name op Merovingische vondsten die in 1957 en 1959 zijn gedaan bij de bouw van Rietveldhuis Van Daalen. De objecten dateren uit de vroege middeleeuwen en komen uit een grafveld met meer dan honderd graven. Het betreft bijzondere grafgiften zoals aardewerken potten, kralenkettingen, glaswerk en bronzen wapentuig. Deze gebruiks- en siervoorwerpen zijn van hoge kwaliteit en bereikten de Kempen dankzij uitgebreide handelsnetwerken die reikten van Engeland tot India.

De Merovingen behoorden tot een Frankische dynastie die zich onder meer in de Kempen had gevestigd nadat de Romeinse overheersing was afgelopen. Het gebied was nauwelijks bevolkt en kende aantrekkelijke droge zandruggen voor nieuwkomers. Het verhaal van deze middeleeuwse kolonisten maakt straks onderdeel uit van de permanente expositie ‘De Pioniers van Bergeijk’. De gerestaureerde objecten vormen daarbij het stralende middelpunt.

Vrijwilliger in het Cultuurhuis?

Het afgelopen jaar hebben we in en buiten het Cultuurhuis Bergeijk kunnen genieten van tentoonstellingen, lezingen, schoolprojecten en diverse rondleidingen. De wandelroute met grote fotoframes over Weverij De Ploeg kon rekenen op veel enthousiaste reacties. Ook voor het nieuwe jaar hebben we weer volop plannen voor inspirerende tentoonstellingen en lezingen en willen we het succes met de Rietveldsafari’s en rondleidingen in Woonhuis Van Daalen voort zetten. Maar in ons museum hebben we ook een waarachtige Merovingische schat waar we meer over willen vertellen, net als over de teuten die belangrijke pioniers waren.

Het Cultuurhuis is op zoek naar vrijwilligers die tijdens de openingsuren de receptie willen bemensen. Ook zijn we op zoek naar gidsen voor onze diverse rondleidingen. Of misschien wil je liever de ontvangst van bezoekers verzorgen of mede inhoudelijke invulling geven aan onderwerpen die interessant zijn voor onze bezoekers?

Daarnaast zijn handige handjes zeer welkom, aangezien we onze tentoonstellingsruimte graag aantrekkelijker en toegankelijker willen maken en we regelmatig wisselen van tentoonstelling.

We vragen een zekere mate van zelfwerkzaamheid en stimuleren eigen initiatief, maar natuurlijk gooien we je niet zomaar in het diepe. We hebben een inleidend traject voor onze gidsen en er is gelegenheid om van je collega’s te leren.

Wil je meebouwen aan een bruisend Cultuurhuis Bergeijk dat het verhaal van Bergeijk op eigentijdse wijze vertelt? Stuur dan een mail naar info@cultuurhuisbergeijk.nl, wij nemen contact met je op en kijken samen hoe jij met plezier onze organisatie het beste kan versterken.

Fijne feestdagen en de beste wensen voor 2024! 
Tijdens de feestdagen is Cultuurhuis Bergeijk beperkt geopend. Op 24 en 31 december zijn we gesloten voor publiek, op andere dagen (do-zo 13:00-17:00 uur) ben je van harte welkom :-)

Tijdens open monumentendag ontvingen we 30 leden van de landelijke vereniging van eigenaren van Rietveldhuizen. Voor hun uitstapje in Bergeijk was een speciaal programma samengesteld. Na bezoek aan de expo 'Oog voor Ploegstoffen' in het Cultuurhuis gingen de deelnemers met onze gidsen op pad langs de Rietveldobjecten. Gevolgd door een tourtje in Rietveldhuis van Daalen en een afsluitende lezing door Marja Visser in De Ploeg. Fijn om zoveel enthousiasme te zien. Bergeijk kent weer nieuwe ambassadeurs die het unieke pioniersverhaal doorvertellen! Tot slot werd Rietveld & Ruys, onderdeel van Stichting Cultuurhuis Bergeijk, gehuldigd met een lidmaatschap van de VvE-Rietveldhuizen. Dat is een hele eer waarvoor dank aan voorzitter Ida van Zijl en het bestuur!

Tour door Woonhuis van Daalen. Foto's © Jan-Willem Andriessen

We ontvingen het droevige bericht dat Caroline Verhees, onze gewaardeerde collega, is overleden. Ze heeft op 57-jarige leeftijd helaas de strijd tegen kanker moeten opgeven. We kennen Caroline als een toegewijde vrijwilliger van het eerste uur. In 2008 vond de oprichting van Stichting Rietveld & Ruys plaats en sloot ze zich aan bij het vrijwilligersteam dat de balie van De Ploeg bemande. Een prachtige periode waarin een hechte groep gastvrouwen en -heren ontstond, die opnieuw de handen uit de mouwen stak na de doorstart van de stichting in 2017 met het Stijljaar.

Vanaf 2020 maakte ze deel uit van de vrijwilligersclub van Cultuurhuis Bergeijk. Met serieuze inzet regelde ze veel zaken voor de tentoonstelling ‘Nieuws uit Bergeijk – het goede wonen’.  Ze zette hiervoor haar persoonlijke netwerk in en dat van haar werkgever: architectenbureau Franken. 
Caroline was een rustige persoonlijkheid, hield zich graag op de achtergrond, maar gaf haar mening als het erop aan kwam! We zullen haar missen en wensen haar gezin en naasten veel sterkte.

2023 bracht weer een geslaagd Ploegfestival met bijzondere artiesten, zoals te zien op bijgaande impressie van Jan Biessen. Zaterdag was een heerlijke nostalgische 80's thema-avond met sets van bekende 80's-artiesten. Zondag stond een scala aan bekende artiesten op het podium, waaronder Raymond van het Groenewoud, Bente en Claude.

Het Ploegfestival geeft jaarlijks glans aan de traditie van De Ploeg. Precies 100 jaar geleden werd de weverij in Bergeijk opgericht! Daarom in 2023 extra aandacht voor de pioniers van toen en nu. Hulde aan de organisatoren van de Kattendans!

Op verschillende uitvalswegen van Bergeijk zijn op initiatief van het Cultuurhuis en Centrum Bergeijk vaandels opgehangen ter ere van 100 jaar De Ploeg. De vaandels tonen verschillende historische ontwerpen van Ploegstoffen, gemaakt door o.a. Jeanne Schaap, Frans Dijkmeijer, Jo Köhler en Carel Visser. Een mooi eerbetoon aan wat De Ploeg voor Bergeijk heeft betekent en een zichtbare verwijzing naar het programma van het Cultuurhuis.

foto's: Jan Biessen

Wat een leuke onthulling vandaag in Rijksmonument De Ploeg van de 4 wandkleden gemaakt door bovenbouwleerlingen van alle basisscholen in Bergeijk! Met openingswoorden van Burgemeester Arinda Callewaert en cultuurcoach Marie-José Stravens werd de expositie in het kader van 100 jaar De Ploeg geopend. De kinderen hebben voor het project gebruik gemaakt van originele Ploegstoffen. Behalve door de leerlingen is er ook hard gewerkt door onze vrijwilligers die alle lapjes aan elkaar hebben gemaakt. Dit onder bezielende leiding van Wilhelmien van Dijk-Knapen, aanjager van het weefproject.
De wandkleden zijn te bekijken t/m oktober dit jaar in de showroom van Bruns (ma-vrij, 10:00-16:00 u), entree gratis.
LET OP: ivm vakantie is Bruns van 1-13 augustus gesloten en is de showroom niet te bezoeken

Vlnr: Ria, Toos, Trui, Wilhelmien en Frida. Jeanette, Willeke, Martine, Chantal en Monique (van Breien op 't Hof) ontbreken op de foto.

Wat was het een gezellige drukte op ’t Hof tijdens het evenement BRGK picnickt op 21 mei. Het was een prachtige dag, de zon scheen en er viel van alles te beleven, ook voor kinderen. Wie meedeed aan de picknickmand kon genieten van allerlei heerlijke en gevarieerde hapjes, die je kon eten en drinken op met Ploegstof beklede picknicktafels. Onze vrijwilligers hebben keihard gewerkt om alle ploegstofjes aan de picknick strippenkaarten vast te maken. Elk stofje leverde een gerechtje of wat lekkers op bij de betreffende horecazaken. De picknickmanden waren bijna uitverkocht, dus alle terrassen zaten vol! 

Ruim honderd jaar heeft deze urn netjes in een sigarenkistje opgeborgen gezeten. De van oorsprong Bergeijkse familie Aarts kreeg de urn rond 1900 van amateur-archeoloog Jan Panken in bezit. Deze had het voorwerp opgegraven op de Bergerheide waar hij regelmatig met zijn prikstok te vinden was. De urn dateert vermoedelijk uit de bronstijd, zo'n 3000 jaar geleden (Hilversumcultuur). De vindplaats zal niet ver gelegen hebben van de grafheuvel Galgenberg, waar diverse urnen uit ruwweg dezelfde periode uit de grond zijn gehaald en die momenteel in het Cultuurhuis worden tentoongesteld.

Een van de nazaten van F.J.C Aarts heeft de urn met kistje en toelichtend document geschonken aan het Cultuurhuis. Hier zal de urn inclusief crematieresten op termijn worden tentoongesteld. 

Mireille Aarts met partner bij de schenking

Er wordt momenteel hard gewerkt aan de inrichting van de expositie Oog voor Ploegstoffen, onderdeel van '100 jaar De Ploeg'. Het selecteren van de stoffen die we ontvingen, het invouwen, strijken, stapelen of ophangen... evenals het aankleden en mouleren van de silhouetten vergt tijd en aandacht. Bijzonder is de samenwerking met de huidige De Ploeg uit Aarle-Rixtel, waarvan het ontwerpteam een installatie met eigentijdse Ploegstoffen heeft opgebouwd. Nog even wachten, vanaf 14 april zijn we open!

Meer weten over de pioniers in Bergeijk? De kleine exporuimte is heringericht met prikkelende presentaties die je wegwijs maken in thema's uit het Verhaal van Bergeijk. Het moderne erfgoed is zichtbaar gemaakt met schaalmaquettes van woonhuizen door Gerrit Rietveld en een bijzonder wandkleed van De Ploeg. Op de wand er tegenover wordt het verhaal van de Bergeijkse teuten en buitengaanders verteld. Het contrast tussen de 17e-19e eeuws handelaars en de moderne ontwerpers lijkt groot, maar wat beiden bindt, is dat ze de unieke pioniersgeest van Bergeijk illustreren! De maquettes zijn geschonken door Will. Duimelaar en voor het verhaal over de teuten hebben we dankbaar gebruik gemaakt van bruiklenen van Erfgoed Lommel, Heemkundekring Bergeijk, Schrijvershut Arie van der Lugt en privé-verzamelaars. 

Op 10 maart is de ruimte in gebruik genomen en vanaf 16 maart ben je als bezoeker van harte welkom. 

Foto's: Ingrid van de Ven

De Canon van de Kempen staat online en is inmiddels voor iedereen te bekijken als onderdeel van de Canon van Nederland. Deze regiocanon neemt je mee op een ontdekkingstocht door het verleden van de Kempen in de volledige breedte: van prehistorie tot de 21e eeuw. Ook Cultuurhuis Bergeijk leverde een belangrijke bijdrage aan het project. Scroll en klik maar eens door de website en je zult verbaasd zijn hoeveel doorkijkjes en vensters er wel niet van Bergeijk zijn te vinden! Vrijdag 3 maart werd de canon feestelijk gelanceerd in de MFA in Hapert in de aanwezigheid van ruim 300 aanwezigen. Lees hier het artikel in het Eindhovens Dagblad over de totstandkoming van de Kempencanon. 

Tijdens de feestdagen is Cultuurhuis Bergeijk beperkt geopend. Op de volgende dagen zijn we gesloten: zaterdag 24 december, zondag 25 december, zaterdag 31 december en nieuwjaarsdag 1 januari. Je bent welkom op 29 en 30 december of in het nieuwe jaar!

We wensen iedereen hele fijne feestdagen en voor 2023 veel geluk, gezondheid en succes in een vreedzamere wereld.

Wil je weten wat er speelt op cultuurhistorisch gebied in de Kempen? Kijk dan eens op www.kempencollectie.online. Op deze site vind je een agenda met tentoonstellingen en activiteiten van de verbonden instellingen en organisaties. Een Kempenbreed overzicht waarin bovendien alle museumcollecties met ruim 50.000 objecten online zijn te raadplegen, waaronder die van Cultuurhuis Bergeijk. Binnenkort verwachten we ook een nieuwe deelnemer: Museum 't Oude Slot in Veldhoven!

De afgelopen lezingen van Lidy Klein Holkenborg en Jos Smeets zijn enthousiast ontvangen! De opkomst was zo groot dat we voor beide lezingen zelfs een tweede avond moesten reserveren. Cultuurhuis Bergeijk zal voortaan elke laatste dinsdag van de maand een informatieve bijeenkomst organiseren. Op 31 januari 2023 komt de volgende spreker in de lezingenreeks: architect Joost van der Sande. Hij zal vertellen over de bijzondere wijk Jeruzalem in Bergeijk. Deze modernistische wijk met platte daken werd in de jaren zestig door onder meer zijn vader Ton van der Sande, eveneens architect, ontworpen. Met goedkeuring van Gerrit Rietveld :-)

In de periode oktober-december 2022 worden er wegwerkzaamheden uitgevoerd rond het Cultuurhuis. Dit gebeurt gefaseerd zoals op de plattegrond is te zien. Het brengt natuurlijk enige verkeershinder met zich mee. Het kruispunt Hof-Domineestraat en het noordelijke gedeelte van de Domineestraat zullen voor het verkeer afgesloten zijn. Het Cultuurhuis is wel gewoon bereikbaar. We adviseren je via de Kerkstraat te komen aanrijden en de auto te parkeren op de parkeerplaats aan de Domineestraat. De eenrichtingsaanduiding van deze weg zal tijdelijk zijn opgeheven. 

In 2021 vond het buitenevenement Beeld & Beleving plaats, een omvangrijke beeldententoonstelling met binnen- en buitenlandse kunstenaars. Hiervoor werkte Cultuurhuis Bergeijk samen met Stichting Rietveld & Ruys en Hofmanheide Creatief. Vier beeldhouwers hakten in het Mien Ruys park live een beeld uit hardsteen van enkele tonnen zwaar! Drie beelden werden uiteindelijk geadopteerd door enkele particulieren en door het bedrijf Multifix. Het beeld van de Bulgaarse beeldhouwster Penka Nikova heeft nu ook zijn definitieve plek gekregen. Het is geplaatst in de door Mien Ruys ontworpen voortuin van het Aquinohuis. Voorgesteld zijn een man en vrouw waarvan de silhouetten als een puzzel in elkaar grijpen. Het beeld staat symbool voor verbondenheid en versterkt de maatschappelijke functie van het Aquinohuis. 

Foto: Jan Biessen

Met Rietveldhuis Van Daalen heeft Cultuurhuis Bergeijk zich aangesloten bij Iconic Houses, een breed vertakt netwerk van bijzondere (museum)woningen. Op dit platform worden huizen gebouwd onder architectuur gebundeld en ontsloten voor een internationaal publiek. Voorwaarde is dat je er via een tour of rondleiding een kijkje kunt nemen. 

Huis Van Daalen is bijzonder omdat het ontworpen is door architect Gerrit Rietveld, maar bovenal omdat het huis zich nog in authentieke staat bevindt. Alle oorspronkelijke architectonische details zijn nog aanwezig. Het huis wordt door de familie Van Daalen bijzonder goed gekoesterd. Interesse om eens in Huis Van Daalen rond te lopen met een van onze gidsen? Ga naar de infopagina en boek een tour!

De lezing van Wilhelmien van Dijk- Knapen over het thema 'Vrouwen in de Kunst' trok de nodige belangstelling. Wilhelmien is zelf beeldend kunstenaar en tevens gids en vrijwilliger bij het Cultuurhuis. In haar presentatie legde ze de focus op vrouwelijke kunstenaars van de 17de  tot de 21ste eeuw. Het was een inspirerend en leerzaam samenzijn!

Foto's: Jos Smeets

Ruim 70 bezoekers waaronder veel kinderen bezochten Cultuurhuis Bergeijk tijdens de Nationale Archeologiedagen. Van vrijdag 17 juni t/m zondag 19 juni kon jong en oud gratis het Cultuurhuis bezoeken, films kijken en meedoen aan diverse activiteiten. Wat spannend om samen met de detector naar schatten te zoeken in de Bloemen- en Beeldentuin Mien Ruys, of je eigen munten te maken in gips. Aan het eind van de dag ging iedereen met een archeologen diploma op zak voldaan en tevreden naar huis!
Kijk hier het filmpje van het schatzoeken met de detector.

foto's: Jan Biessen

De nieuwe wisseltentoonstelling is open voor publiek! Onder de titel 'Frits & Kees' tonen we het werk van twee schildersvrienden: Frits Wichard & Kees Bol. Een oproep in de media voor schilderijen van deze twintigste eeuwse kunstenaars, bracht meerdere enthousiaste bruikleengevers op de been. Behalve de lokale inwoners werd werk uit de familie van Frits Wichard verkregen. Eén van de topstukken betreft een schilderij van Kees Bol dat in bruikleen van het Noordbrabants Museum in Den Bosch is verkregen. Op het afgebeelde landschapstafereel zie je de schaduwen van de beide vrienden met hun schildersezel. Kom zelf maar eens kijken, de tentoonstelling loopt t/m 29 mei 2022. Wil je een voorproefje? Bekijk de reportage met uitleg van conservator Jos Smeets.

Foto's: Jan Biessen en Edwin van Onna